Podstawy Linuksa – poruszanie się po konsoli

Konsola, niektórych przeraża, inni nie wyobrażają sobie bez niej życia. Wbrew pozorom korzystanie z konsoli czy terminala, jak zwał tak zwał, jest proste. Trudność jest tylko pozorna. To pierwszy artykuł z serii, w której przedstawiam podstawy Linuksa. Dziś opiszę kilka podstawowych poleceń, które umożliwiają wygodne poruszanie się w środowisku tekstowym, a także przyjrzymy się także strukturze drzewa katalogów w Linuksie.

Poruszanie się po konsoli

pwd – jeśli się zagubisz i nie wiesz, gdzie jesteś, powinieneś wydać to polecenie. Wypisze ono, ścieżkę aktualnego katalogu roboczego.

ls – tym poleceniem wypiszesz zawartość katalogu, w którym się znajdujesz. Oprócz prostego wypisania plików można także wyświetlić ukryte pliki (czyli pliki i katalogi poprzedzone kropką, odpowiada za to flaga-a) lub dodatkowe informacje o pliku (flaga -l). Przyjrzyjmy się tym dodatkowym informacjom:

Przykładowy wynik polecenia ls

Jak widać, trochę tych informacji jest. Pierwsza literka wskazuje, z jakim typem mamy do czynienia, d to katalog, l to link, a - to zwykły plik. Następnie mamy wylistowane uprawnienia, o których opowiem innym razem, dalej jest liczba dowiązań do pliku, właściciel, grupa (o których więcej również innym razem), rozmiar w bajtach data ostatniej modyfikacji i w końcu nazwa pliku. W przypadku linków mamy jeszcze informację, do jakiego pliku się on odnosi.

cd /katalog/docelowy – przejście do danego katalogu. Samo polecenie cd bez parametrów przeniesie nas do katalogu domowego. cd .. przeniesie nas do katalogu nadrzędnego, czyli np. z /home/tomek do /home. Tak samo zresztą działa to dla polecenia ls, z tą różnicą, że wylistuje zawartość katalogu-rodzica. Natomiast gdy wpiszemy cd -, to zostaniemy przeniesieni do poprzedniego katalogu – przydatne, nie trzeba wpisywać pełnej ścieżki, która czasem potrafi być bardzo długa.

Struktura plików

No dobra, ale skąd mam wiedzieć co wpisać, aby się dostać w jakieś miejsce w naszym drzewie katalogów. Można to zrobić na dwa sposoby, podając ścieżkę bezwzględną, czyli dla przykładu ze zdjęcia będzie to ls /home/tomek/katalog lub podając zamiast tego ścieżkę względną. Jeśli jesteśmy w katalogu, który zawiera miejsce, które go pożądamy, możemy podać tylko nazwę katalogu np. cd katalog/docelowy jeśli zaś w jesteśmy gdzieś indziej w katalogu domowym, to możemy podać cd ~/katalog/docelowy – tylda oznacza nasz katalog domowy. Będzie on inny dla każdego użytkownika użytkownik tomek będzie miał ustawiony ~ w /home/tomek a użytkownik kamil w /home/kamil. Mam nadzieję, że dostrzegasz schemat.

Wszystko pięknie, ale nazwy katalogów mogą być dowolne, poruszanie się w konsoli musi być uciążliwe. Otóż nie do końca, jest coś takiego jak Filesystem Hierarchy Standard, standard, który określa podstawową strukturę drzewa katalogów. Poszczególne programy także mają swoje ustalone miejsca, to nie jest tak, że każda instalacja czy reinstalacja danego programu tworzy jakieś nowe katalogi (po części tak, ale najważniejsze elementy jak lokalizacja plików wykonywalnych czy konfiguracji pozostaje ta sama). Jak się pozna, co gdzie się znajduje, korzystanie z konsoli staje się wygodniejsze niż klikanie w managerze plików (choć to już tylko moja opinia). Poniższa tabela przedstawia najważniejsze katalogi w strukturze plików Linuksa, które znajdują się w każdej dystrybucji. Oprócz wymienionych katalogów można znaleźć także takie miejsca jak /dev – pliki urządzeń, czy /mnt – punkt montowania nienatywnych systemów plików. Pełniejszy opis standardu i często spotykanych katalogów można znaleźć na Wikipedii lub we wspomnianej wyżej dokumentacji.

ŚcieżkaOpis
/Główny katalog systemowy, od niego zaczynają się wszystkie bezwzględne ścieżki systemowe
/rootKatalog domowy użytkownika root
/homeW tym katalogu znajdują się katalogi domowe poszczególnych użytkowników
/binMiejsce w którym znajdują się pliki wykonywalne
/etcTutaj znajdują się pliki konfiguracyjne poszczególnych programów
/varPliki często ulegające zmianom, tutaj znajdują się logi
/tmpPliki tymczasowe, przeważnie usuwane wraz z zamknięciem systemu
/libBiblioteki systemowe
Najważniejsze katalogi Linuksowe

Dodaj komentarz